Công nghệ di động thế hệ thứ 3 đã được nói đến trên thế giới từ cách đây 5 - 6 năm với những bài học thành công nhưng không thiếu những câu chuyện về sự thất bại. Còn tại Việt Nam, chưa bao giờ thuật ngữ 3G lại được nhắc đến và bàn nhiều như bây giờ, cũng chưa bao giờ những điều kiện để triển khai 3G lại được coi là thuận lợi như bây giờ. 4 giấy phép được cấp, đồng nghĩa với việc người dùng sẽ được thụ hưởng tiện ích của công nghệ 3G trong tương lai gần. Nhưng việc triển khai 3G ở Việt Nam có thành công hay không và thành công ở mức độ nào sẽ còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố.



Giấc mơ 3G...

Video Call - cho phép người gọi và người nghe có thể nhìn thấy nhau; Xem và tải phim trực tuyến; Thanh toán hoá đơn hay giao dịch chuyển tiền qua tin nhắn... Những ứng dụng 3G dự định sẽ được các nhà mạng cung cấp sẽ đến với người dùng Việt Nam trong thời gian không xa.

Theo ông Bùi Quốc Việt, Giám đốc Trung tâm Thông tin Bưu điện: "Ở nhiều nước, mọi thứ đều có thể giải quyết trong chiếc máy di động: Từ thanh toán đến thông tin cá nhân, hệ thống dịch vụ thậm chí là giám sát trẻ em học hành và rất nhiều tiện ích khác. Di động trở thành văn phòng di động ở khắp mọi nơi và khi 3G phát triển hoàn thiện ở nước ta sẽ đạt đến trình độ như vậy".

Cuộc đua lấy giấy phép cung cấp 3G đã về đích nhưng cuộc bàn luận về chủ đề này lại ngày một nóng hơn. Tại các cuộc hội thảo; trên báo chí và đặc biệt tại các diễn đàn... thuật ngữ 3G đã không còn xa lạ với những người ưa khám phá công nghệ. Và nếu đúng như cam kết của các nhà cung cấp, thì người tiêu dùng sắp không còn phải bàn luận về 3G trên lý thuyết...

Theo ông Nguyễn Việt Dũng, Phó Giám đốc Công ty Viettel Telecom: "Chúng tôi đã cam kết với Bộ sẽ cung cấp dịch vụ ra thị trường sau 9 tháng kể từ khi lấy giấy phép. Chúng tôi có thể cung cấp dịch vụ sớm hơn thời hạn, tuy nhiên mục tiêu của chúng tôi là mang đến những sản phẩm tốt nhất và hoàn thiện nhất để khách hàng thực sự cảm nhận sự khác biệt về chất lượng".

Ông Nigel Waters, TGĐ Nokia Siemens Networks tại Việt Nam cho biết: "Việc mang công nghệ 3G đến với người Việt Nam và thị trường Việt Nam có một ý nghĩa rất quan trọng và tôi cho rằng Việt Nam hoàn toàn có thể dẫn đầu trong khu vực về việc đưa ra những dịch vụ 3G thích hợp. Từ kinh nghiệm toàn cầu của mình, một lần nữa chúng tôi nhấn mạnh rằng việc tích cực giới thiệu và thúc đẩy ICT có tác động thuận lợi đến sự phát triển kinh tế. Không những thế nó còn mang lại lợi ích cho cộng đồng, cho kinh doanh. Và nó cũng đem lại những ảnh hưởng tốt cho hệ thống giáo dục".

Các nhà cung cấp đã có những cam kết mạnh mẽ và tự tin... Giá thiết bị hạ tầng và thiết bị đầu cuối đã giảm và tương đối phù hợp với người dân Việt Nam. Người dùng di động tại Việt Nam được đánh giá là trẻ và có khả năng nắm bắt công nghệ mới không thua kém bất cứ quốc gia nào trên thế giới.

Cùng với đó, việc đi sau thế giới hơn nửa thập kỷ sẽ mang đến cho Việt Nam kinh nghiệm triển khai dịch vụ đúng hướng và hạn chế được sự đầu tư lãng phí.... Có vẻ như, công nghệ 3G đang được trải thảm đỏ để triển khai tại Việt Nam.

Công nghệ có, người dùng đã sẵn sàng. Tuy nhiên, người dùng sẽ thụ hưởng những tiện ích gì trên nền công nghệ hiện đại đó là vấn đề các nhà cung cấp cần phải tính đến.

Nội dung số: Chìa khoá thành công

Theo ông Nguyễn Văn Yên, Trưởng ban Dự án 3G - Vinaphone: "Cách đây 6, 7 năm, một số nước triển khai 3G không thành công lắm ngoài yếu tố công nghệ, chi phí đầu tư còn yếu tố về dịch vụ có thể cung cấp thông qua mạng 3G nghèo nàn, không phong phú... Do vậy, để 3G có thể mang lại lợi nhuận thì phải tính đến nội dung, dịch vụ có thể đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng".

Sự khác biệt của 3G so với những công nghệ trước đó chính là dữ liệu và tiện ích được cung cấp trên nền tảng công nghệ di động thế hệ thứ 3 này. Tuy nhiên, hiện tại những dịch vụ nội dung cho điện thoại di động tại Việt Nam mới ở giai đoạn sơ khai rất có thể sẽ trở thành rào cản cho việc thương mại hoá từ công nghệ này. Cùng với việc tự cung tự cấp dịch vụ nội dung, thì có lẽ các doanh nghiệp nên tính đến vấn đề xã hội hoá dịch vụ này, để lôi kéo sự tham gia của các nhà cung cấp không chỉ ở trong nước mà còn cả những tên tuổi lớn và đã có kinh nghiệm triển khai trên thế giới.

Theo ông Nguyễn Văn Yên: "Để thành công ngoài số lượng nhà cung cấp dịch vụ nội dung thì chất lượng nhà cung cấp dịch vụ nội dung cũng rất quan trọng. Hai yếu tố này là yếu tố sống còn đối với sự thành công của 3G".

Ông Nguyễn Việt Dũng, đại diện Viettel Telecom: "Hiện nay, những tiện ích của 3G đã được một bộ phận người dùng biết đến, tuy nhiên vẫn còn xa lạ với người dân ở nông thôn. Nội dung thông tin không chỉ mình Viettel có thể làm được mà còn cần sự hợp tác của toàn xã hội".

Hiện tại có thể coi là giai đoạn nhạy cảm, khi các doanh nghiệp được trao giấy phép đang gấp rút chuẩn bị trước khi chính thức trình làng những dịch vụ trên nền công nghệ 3G. Tuy nhiên, theo phân tích của giới chuyên gia những dịch vụ đã được cung cấp trên nền 2 hay 2,75 G sẽ được các doanh nghiệp tung ra ở giai đoạn đầu với chất lượng của 3G: "Các dịch vụ giải trí như tải nhạc, nghe nhạc, truyền dữ liệu tiếng nói hình ảnh, âm thanh chất lượng cao; xem phim, xem ca nhạc hay dịch vụ tiện ích cá nhân; dịch vụ chat, truy cập Internet... khách hàng sẽ được sử dụng đầu tiên", ông Bùi Quốc Việt - Giám đốc Trung tâm Thông tin Bưu điện khẳng định.

Ông Nguyễn Việt Dũng cũng cho rằng: "Dịch vụ nội dung số trên 3G có rất nhiều cái kế thừa từ 2G. Ví dụ nói đến nội dung là nói đến Internet, hiện nay Viettel đang cung cấp dịch vụ Data, Internet trên nền 2,75G. Những dịch vụ đó sẽ là 1 trong những dịch vụ chủ đạo, tất nhiên khi chúng ta lên 3G tốc độ truy cập sẽ nhanh hơn. Ngoài ra chúng tôi sẽ cung cấp cho khách hàng rất nhiều dịch vụ khác".

Để 3G thành công - phải hút khách ngay từ đầu

Những tiện ích của công nghệ 3G đã được nói đến cùng với tâm lý ưa khám phá yếu tố mới có thể sẽ tạo ra một sức hút đáng kể để người dùng tìm đến công nghệ 3G. Tuy nhiên, còn một yếu tố khác cũng thu hút sự quan tâm không kém, đó là khách hàng cần bỏ ra bao nhiêu tiền để được thụ hưởng những tiện ích do công nghệ đó mang lại. Bài toán của lợi nhuận và sức hấp dẫn về giá cả với khách hàng chưa bao giờ là dễ dàng với bất cứ doanh nghiệp nào trong môi trường kinh doanh.

Việc triển khai công nghệ 3G không như mong đợi tại một số nước ở châu Âu và châu Mỹ cách đấy vài năm đã để lại một bài học quý cho những nước đi sau, đó là để 3G có được chỗ đứng thì nó phải thành công ngay từ khi ra mắt. Một con số thống kê cho biết, đến hơn 70% khách hàng sau khi dùng thử 3G lần đầu tiên không quay trở lại sử dụng tiếp dịch vụ cũ nếu họ cảm thấy không hài lòng.

Ông Nigel Waters, TGĐ Nokia Siemens Networks tại Việt Nam cho rằng: "Việc triển khai thành công mạng 3G phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, những yếu tố đã cấu thành nên hệ sinh thái truyền thông. Một trong những yếu tố đó là trải nghiệm khách hàng. Trải nghiệm khách hàng là một điều hết sức cần thiết để có thể làm hài lòng khách hàng ngay từ lần đầu tiên họ tiếp xúc với dịch vụ 3G. Và chúng tôi tin tưởng rằng các nhà khai thác dịch vụ Viễn thông VN đã được chuẩn bị rất kỹ từ những bước đầu tiên để có thể đem lại thành công trong lĩnh vực công nghệ này".

Hiện tại, các nhà cung cấp đang phải chạy nước rút cho kịp thời điểm cam kết chính thức triển khai công nghệ 3G. Khi ra mắt, công nghệ và những dịch vụ được triển khai trên nền 3G đáp ứng được đến đâu mong mỏi của người dùng là câu chuyện sẽ còn phải bàn đến nhiều. Cuộc đua trên thị trường 3G ở thời điểm hiện tại khiến người ta liên tưởng đến một cuộc đua khác đã và vẫn đang diễn ra - Cuộc đua trên thị trường viễn thông. Tuy nhiên, công nghệ 3G sẽ được trình làng như thế nào và nhà cung cấp nào sẽ tạo ra tiếng vang ngay từ đầu phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố và thời điểm hiện tại là cơ hội để các doanh nghiệp hoàn thiện những yếu tố đó.